Kamu Özel Güvenlik Üniforma Yönergesi
Bu sayfa, kamu kurum ve kuruluşlarında görev yapan özel güvenlik personeli için geçerli üniforma kurallarını, resmî yönerge ve teknik şartname belgelerine dayanarak özetler. Alım ve şartname hazırlayanlar için hazırlanmıştır.
Hangi belge geçerli?
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Özel Güvenlik Görevlilerine Ait Üniforma Yönergesi, İçişleri Bakanlığı tarafından 15.05.2020 tarihli ve 1295 sayılı Bakan Onayı ile yürürlüğe girmiştir. Yönergenin teknik tarafı ise "Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Özel Güvenlik Görevlilerine Ait Üniformaların Alımına İlişkin Usul ve Esaslar (2020)" belgesinde düzenlenir; kumaş kompozisyonu, gramaj ve renk kodları bu ikinci belgede yer alır.
Yönerge, üniformanın rengini, şeklini, cinsini ve esaslarını belirler; üzerinde kullanılacak işaret, sembol, logo ve armaları da kapsar.
Kimi kapsıyor, kimi kapsamıyor?
Yönerge yalnızca şu üç grubu kapsar: kamu kurum ve kuruluşlarında memur veya sürekli işçi statüsünde çalışan özel güvenlik görevlileri, il özel idareleri bünyesindekiler ve belediye şirketleri bünyesindekiler.
Özel sektörde faaliyet gösteren güvenlik şirketleri bu yönergeye tabi değildir. Onlar için 5188 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği'nin 22'nci maddesi geçerlidir; renk ve model serbestliği vardır ancak Bakanlık onayı gerekir. Bu ayrımı özel sektör güvenlik üniforması sayfamızda ayrıntılı anlattık.
Dayanak mevzuat
Yönerge dört ayrı düzenlemeye dayanır: 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 13'üncü maddesi, aynı kanunun Uygulama Yönetmeliği'nin 22'nci maddesi, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği'ne ekli I sayılı cetvelin 19'uncu sırası ve Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik.
Uygulamada en sık atlanan altı kural
Yönergenin 5'inci maddesindeki genel esaslar, şartname yazarken en çok gözden kaçan kısımdır:
- Apolet yeri bulunmaz. Üniforma üzerinde omuzlarda apolet takma yeri olmaz. Eski tip üniformalardan alışkanlıkla apoletli model istenmesi sık yapılan bir hatadır.
- Şapka veya bere zorunludur. Bina ve müştemilatı dışındaki görevlerde, görevin özelliğine göre şapka ya da iklim şartlarına göre bere takılması zorunludur.
- Başörtüsü kuralı tanımlıdır. Kadın özel güvenlik görevlileri, yüzü örtmeyecek şekilde, desensiz, füme veya gri renk başörtüsü takabilir.
- Hamile personel sivil kıyafetle görev yapabilir. Durumun doktor raporuyla belgelenmesi şartıyla.
- Sol omuzda metal halka bulunur. Kimlik kartı takmak için sol omuz dikiş kısmında paslanmaz metal halka olmalıdır.
- Sırt baskısı zorunludur. Tişört, mont, kaban ve yağmurluk gibi üst giyim eşyasının sırt kısmında, ışığı yansıtan gümüş renkte "Özel Güvenlik" ibareli baskı bulunur.
Dört ayrı üniforma tipi
Yönergenin 8'inci maddesi dört üniforma tanımlar: kışlık, yazlık, kışlık sivil ve yazlık sivil. Renkler şu şekilde belirlenmiştir:
| Parça | Renk ve özellik |
|---|---|
| Pantolon (yazlık ve kışlık) | Füme; diz altlarında ışığı yansıtan gümüş renkte şerit |
| Tişört (kısa ve uzun kollu) | Gövde gri; yaka ve kol uçları füme |
| Mont | Füme |
| Kaban | Füme |
| Yağmurluk | Füme, su geçirmez |
| Şapka | Füme |
| Bere | Füme |
| Bot | Siyah deri |
| Ayakkabı | Siyah deri |
| Sivil üniforma | Takım elbise füme, gömlek beyaz, kravat siyah, ayakkabı siyah deri |
Arma ve işaretlerin ölçüleri
Yönergenin 9'uncu maddesi arma yerleşimini santim düzeyinde belirler. Şartnamede bu ölçülerin yazılmaması, teslim aşamasında ret sebebi olabilir:
- Sol göğüs: eni 7 cm, boyu 10 cm özel güvenlik yıldızı arması (sivil üniformada bezden üretilmiş olarak dikilir)
- Şapka ve bere ön yüzü: 7 cm çapında yıldız arması, dokuma
- Sağ kol: dirsek ile omuz arasında, eni 2,5 cm boyu 9 cm kol arması
- Sol kol: dirsek ile omuz arasında, azami 7 cm çapında kurum veya kuruluşa ait logo ya da arma
- Sırt: ışığı yansıtan gümüş renkte "Özel Güvenlik" ibareli baskı
Kaç adet verilir, ne kadar sürede yenilenir?
Yönergeye ekli I sayılı cetvel, verilecek giyim eşyasının miktarını ve kullanma süresini belirler. Bütçe planlaması yapan kurumlar için bu tablo belirleyicidir:
| Giyim eşyası | Miktar | Kullanma süresi |
|---|---|---|
| Pantolon (yazlık ve kışlık) | 2'şer adet | 2 yıl |
| Takım elbise | 1 takım | 2 yıl |
| Yazlık ayakkabı | 1 çift | 1 yıl |
| Kışlık bot | 1 çift | 1 yıl |
| Kışlık mont | 1 adet | 2 yıl |
| Tişört (kısa ve uzun kollu) | 2'şer adet | 1 yıl |
| Şapka ve bere | 1'er adet | 2 yıl |
| Kaban | 1 adet | 3 yıl |
| Yağmurluk | 1 adet | 2 yıl |
Teknik şartname değerleri
Usul ve Esaslar belgesi her parça için kumaş kompozisyonu, gramaj ve renk kodu tanımlar. Şartname yazarken doğrudan kullanılabilecek temel değerler şunlardır:
| Parça | Kumaş ve kompozisyon | Gramaj | Renk kodu |
|---|---|---|---|
| Kışlık pantolon | Ripstop dokuma; en az %64 polyester (±5), %33 pamuk (±5), %3 elastan (±1) | 220 gr (±10) | Pantone 19-4007 TPG |
| Yazlık pantolon | Ripstop dokuma; aynı kompozisyon | 180 gr (±10) | Pantone 19-4007 TPG |
| Kısa kollu tişört | 4 veya 5 kanallı %100 polyester, Kappa desen örgü | 145 g/m² (±5) | Pantone 16-3916 TPG (gri) |
| Uzun kollu tişört | 4 veya 5 kanallı %100 polyester, Lacoste/Kappa desen, içi şardonlanmış | 245 g/m² (±5) | Pantone 16-3916 TPG (gri) |
| Şapka | Pantolon kumaşıyla aynı, ripstop örgü; yazlık fileli, kışlık filesiz | Yazlık en az 180 g/m², kışlık en az 220 g/m² | Pantone 19-4007 TPG |
| Bere | %90 akrilik, %10 yün (±5); dolu iğne dört parça örme | En az 80 g/m² | Füme |
| Kışlık mont | 3 katlı laminasyon; dış polyester-elastan, orta katman PTFE esaslı membran, ısı izolasyon astarı %100 polyester; su itici | En az 260 g/m² | Pantone 19-4007 TPG |
| Kaban (dış parça) | 3 katlı laminasyon; dış %100 polyester, orta katman ePTFE membran, astar %100 poliamid veya polyester; su itici | En az 165 g/m² | Pantone 19-4007 TPG |
| Kaban (iç mont) | %100 poliamid veya polyester, iki katlı lamine; elyaf gövdede 145 g/m² (±10), kolda 110 g/m² (±5) | En az 125 g/m² | Pantone 19-4007 TPG |
| Yağmurluk | Kaplama hariç %100 polyester veya poliamid; iç katman PTFE esaslı membran; ripstop bezayağı; su itici | Kaplamalı en az 105 g/m² | Pantone 19-4007 TPG |
| Sivil ceket ve pantolon | 1/1 bezayağı; %44 yün + %53 polyester + %3 elastan (±5) | En az 220 g/m² | Füme |
| Sivil gömlek | %65 polyester (±5), %35 pamuk (±5); kapalı stil yaka, klasik kesim | — | Beyaz |
Haslık değerleri
Pantolonlar için belgede tanımlanan minimum haslık değerleri şunlardır: ter ve ışık haslığı 4, kirlenmiş 3/4, ışık haslığı 4, yıkama haslığı 4, sürtünme haslığı kuru 4, yaş 3/4. Bu değerler minimum olarak belirtilmiştir; şartnamede alt sınır olarak yazılmalıdır.
Pantolon konfeksiyon detayları
Arkada iki adet kapaklı cep, önde iki yanda iki klasik yan cep, diz hizasında iki yanda kapaklı körüklü kargo cep bulunur. Pantolon pilesiz olur. Kemer kısmı en az 5 cm, kemer köprüleri en az 2 cm genişliğindedir. Yan dikişler ve yan cep dikişleri çift dikiş yapılır. Diz altlarında 3 cm genişliğinde 3 adet çapraz gümüş renkli reflektif şerit bulunur.
Geçiş süresi doldu
Yönergenin Geçici 1'inci maddesi, kapsamdaki kurumların hali hazırda kullandıkları üniformaları 15.09.2021 tarihine kadar kullanabileceğini düzenlemişti. Bu süre dolmuştur; kapsamdaki tüm kurumların yeni tip üniformaya geçmiş olması beklenir. Yönergeye aykırı hareket edenler hakkında 5188 sayılı Kanun'un 20'nci maddesi hükümleri uygulanır.
Şartname hazırlarken kontrol listesi
Alım şartnamesinde şu başlıkların açıkça yazılması, teslim aşamasındaki uyuşmazlıkları büyük ölçüde önler: her parça için kumaş kompozisyonu ve tolerans aralığı, gramaj ve tolerans, Pantone renk kodu, minimum haslık değerleri, arma ölçüleri ve konumları, sırt baskısının reflektif olması şartı, sol omuzdaki metal halka, apolet yeri bulunmaması, cep düzeni ve dikiş tipi, bot ve ayakkabıda yedek mostra ile yedek bağcık verilmesi.
Kaynaklar ve doğrulama
Bu sayfadaki bilgiler İçişleri Bakanlığı'nın 15.05.2020 tarihli ve 1295 sayılı Bakan Onayı ile yürürlüğe giren üniforma yönergesi ile 2020 tarihli Usul ve Esaslar belgesine dayanmaktadır. Belgelerin güncel resmî nüshalarına Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Güvenlik Daire Başkanlığı sayfasından ulaşabilirsiniz. Bağlayıcı olan resmî metindir; alım öncesinde güncel nüshanın kontrol edilmesi önerilir.
Yönergeye uygun üretim
Moda Canel olarak 1993'ten beri güvenlik sektörüne üretici olarak hizmet veriyoruz. Yeni tip kamu özel güvenlik kıyafetleri kategorimizdeki ürünler bu yönergeye uygun olarak üretilir. Güvenlik pantolonu, mont, tişört, yağmurluk, kep ve bere ile armaları tek elden temin edebilirsiniz.
Kurum alımı mı yapıyorsunuz? Beden dağılımı, arma uygulaması, numune süreci ve kademeli fiyatlandırma için kurumsal satış sayfamızdan ücretsiz teklif alabilirsiniz. Şartname hazırlığında teknik destek de sağlıyoruz.
Diğer mevzuat konuları için üniforma mevzuatı rehberimize göz atabilirsiniz.